Podstawowe rodzaje faktoringu
W największym uproszczeniu faktoring polega na zamianie faktur z odroczonym terminem płatności na gotówkę. Ze względu na różne kryteria można wyróżnić następujące rodzaje faktoringu:
- Faktoring z regresem (niepełny, niewłaściwy) i bez regresu (pełny, właściwy)
- Faktoring jawny (otwarty) i cichy (niejawny, tajny, ukryty)
- Faktoring klasyczny i odwrotny (odwrócony, zakupowy)
Kompendium wiedzy o faktoringu >>
Kryterium podziału: przejęcie ryzyka niewypłacalności płatnika faktoringowego
Faktoring z regresem (niepełny, niewłaściwy)
Specyfika faktoringu z regresem polega na pozostawieniu po stronie faktoranta ryzyka niewypłacalności płatnika faktoringowego. W przypadku braku zapłaty przez płatnika, firma faktoringowa ma prawo zwrócić się do faktoranta z regresem o zwrot wypłaconej mu kwoty wraz z odsetkami faktoringowymi. Są dwa rodzaje faktoringu z regresem: jawny i cichy.
Plusy i minusy:
- Najlepiej sprawdza się do finansowania faktur wystawianych sprawdzonym i godnym zaufania kontrahentom
- Najkorzystniejszy pod względem kosztów
- Wymogi formalne dotyczące transakcji są zminimalizowane
- Ryzyko braku płatności od płatnika faktoringowego ponosi zarówno firma faktoringowa, jak i klient
Dowiedz się więcej czym jest regres >>
Faktoring bez regresu (pełny, właściwy)
Przedsiębiorca korzystający z tej usługi całkowicie pozbywa się ryzyka niewypłacalności płatnika faktoringowego. Ryzyko to jest przenoszone na firmę faktoringową. Jeśli płatnik nie dokona płatności wynikających z faktur przekazanych do faktoringu, firma faktoringowa nie ma prawa do regresu, czyli nie może wymagać od faktoranta zwrotu wypłaconej zaliczki. Dodatkowym zabezpieczeniem transakcji jest zazwyczaj ubezpieczenie należności.
Plusy i minusy:
- Zazwyczaj jest to droższa forma faktoringu w porównaniu z faktoringiem z regresem.
- Faktorant całkowicie pozbywa się ryzyka niewypłacalności płatnika faktoringowego.
- Firma ubezpieczająca należności weryfikuje wiarygodność finansową płatników
Kryterium podziału: przelew wierzytelności (cesja)
Faktoring jawny
Cechą charakterystyczną faktoringu jawnego jest to, że finansowanie odbywa się z wiedzą i za zgodą płatnika na na cesję wierzytelności wynikających z faktur przekazywanych do faktoringu. Płatnik dokonuje zapłaty należności na konto bankowe firmy faktoringowej.
Plusy i minusy:
- Wymagana jest zgoda płatnika faktoringowego na cesję wierzytelności
- Faktor zazwyczaj nie wymaga zabezpieczenia majątkowego
- Najniższa prowizja ze względu na mniejsze ryzyko pod stronie firmy faktoringowej
- Faktor weryfikuje wiarygodność finansową płatników
- Faktor dopilnowuje terminowej spłaty należności przez płatnika
Faktoring jawny - poznaj jego mocne strony >>
Faktoring cichy (niejawny, tajny, ukryty)
Aby przedsiębiorca mógł skorzystać z faktoringu jawnego, odbiorca jego towarów lub usług musi wyrazić zgodę na przeniesienie praw do wierzytelności na rzecz faktora. Co jednak zrobić w sytuacji, gdy płatnik nie akceptuje cesji? Rozwiązaniem jest faktoring cichy. Główna różnica między faktoringiem cichym, a jawnym polega na tym, że nie dochodzi do przelewu wierzytelności (cesji), a płatnik faktoringowy nie jest informowany o tym, że jego dostawca korzysta z finansowania faktur w formie faktoringu.
Plusy i minusy:
- Nie dochodzi do przelewu wierzytelności
- Płatnik faktoringowy nie jest informowany o transakcji
- Faktorzy często wymagają zabezpieczenia majątkowego
Dowiedz się więcej na czym polega faktoring cichy >>
Kryterium podziału: strona transakcji, która korzysta z faktoringu
Faktoring klasyczny
W tym rodzaju faktoringu stroną transakcji, która korzysta z usługi finansowania jest sprzedający/dostawca produktów i/lub usług. Przesyła on do firmy faktoringowej (faktora) faktury wystawione z odroczonym terminem płatności do natychmiastowej zapłaty.
Faktoring odwrotny (odwrócony, zakupowy)
Odwrotność faktoringu odwróconego, w stosunku jego wersji klasycznej, polega na tym, że jest usługą skierowaną do podmiotów dokonujących zakupów, a nie do sprzedawców.
W ramach tej usługi instytucja finansowa (faktor) płaci za towary lub usługi dostawcom swojego klienta. Natomiast klient w ustalonym w umowie terminie spłaca faktorowi zaciągnięte zobowiązanie powiększone o prowizję.
Faktoring odwrotny doskonale sprawdza się w przypadku firm współpracujących ze stałymi dostawcami, którzy wymagają płatności gotówkowych za dostarczane towary/usługi lub oferują bardzo krótkie terminy płatności. Usługa niesie szczególne korzyści firmom współpracującym z dostawcami, którzy oferują skonto, czyli rabat za przedterminowe płatności.
Plusy i minusy:
- Faktury opłacone w terminie i jednoczesne korzystanie w wydłużonego terminu płatności
- Możliwość finansowania faktur przed i po terminie płatności, faktur zaliczkowych, pro forma, rat leasingowych, przedpłat, kaucji
- Faktorzy często wymagają zabezpieczenia majątkowego
Dowiedz się więcej na czym polega faktoring odwrotny >>
Kryterium podziału: na terytorium
Faktoring krajowy
Ten rodzaj faktoringu dedykowany jest do finansowania należności od odbiorców mających siedzibę w Polsce. Transakcje odbywają się w walucie krajowej, co eliminuje ryzyko kursowe.
Plusy i minusy:
- Prostszy proces weryfikacji kontrahentów
- Brak ryzyka walutowego
- Niższe koszty obsługi w porównaniu do faktoringu międzynarodowego
- Ograniczenie tylko do rynku krajowego
Faktoring międzynarodowy
Przeznaczony dla firm prowadzących działalność poza granicami kraju. Dzieli się na dwa podtypy:
Faktoring eksportowy - skierowany do firm sprzedających towary lub usługi za granicę. Faktor przejmuje wierzytelności od zagranicznych kontrahentów.
Faktoring importowy - dedykowany firmom sprowadzającym towary z zagranicy do Polski. Faktor reguluje płatności wobec zagranicznych dostawców.
Plusy i minusy:
- Umożliwia ekspansję na rynki zagraniczne
- Zabezpiecza przed ryzykiem walutowym
- Wyższe koszty obsługi
- Bardziej skomplikowany proces weryfikacji zagranicznych kontrahentów
Kryterium podziału: na sposób korzystania z usług
Faktoring pojedynczy
Polega na przekazaniu faktorowi wybranych, pojedynczych faktur do sfinansowania. Klient sam decyduje, które faktury chce przekazać do finansowania.
Plusy i minusy:
- Elastyczność w wyborze finansowanych faktur
- Możliwość korzystania z usługi w zależności od bieżących potrzeb
- Zazwyczaj wyższe koszty jednostkowe
- Mniej korzystne warunki cenowe niż przy faktoringu globalnym
Faktoring globalny
W tym przypadku faktorant przekazuje faktorowi wszystkie faktury wystawione określonym klientom. Faktor może zarządzać nimi i wybierać, które chce sfinansować od razu, a które w późniejszym terminie.
Plusy i minusy:
- Korzystniejsze warunki cenowe
- Kompleksowe zarządzanie należnościami
- Mniejsza elastyczność
- Konieczność przekazywania wszystkich faktur wystawionych danym kontrahentom
Faktoring limitowany
Jest to specjalna odmiana faktoringu globalnego, gdzie faktor określa limit finansowania faktur dla każdego płatnika.
Plusy i minusy:
- Większe bezpieczeństwo dla faktora
- Ograniczenie ryzyka nadmiernego zadłużenia
- Ograniczenie kwoty dostępnego finansowania
- Konieczność monitorowania wykorzystania limitów
Kryterium podziału: na dokonanie płatności
Faktoring dyskontowy (przyśpieszony)
Faktor przejmuje wierzytelność natychmiast po podpisaniu umowy faktoringowej. Data zapłaty należności przez kontrahenta nie ma znaczenia dla wypłaty środków.
Plusy i minusy:
- Natychmiastowy dostęp do gotówki
- Przewidywalność przepływów pieniężnych
- Wyższe koszty finansowania
- Faktor z góry potrąca prowizję i odsetki
Faktoring zaliczkowy
Faktor wypłaca przedsiębiorcy zaliczkę na poczet wierzytelności w wysokości około 80-90% wartości faktury. Pozostała część kwoty zostaje przelana na konto klienta po spłacie faktury przez dłużnika.
Plusy i minusy:
- Dostęp do większości należnej kwoty od razu
- Niższe koszty niż w faktoringu dyskontowym
- Konieczność oczekiwania na pozostałą część należności
- Uzależnienie pełnej wypłaty od terminowości płatnika
Faktoring wymagalnościowy (terminowy)
Przedsiębiorca otrzymuje kwotę ze sprzedaży wierzytelności dopiero wtedy, gdy dłużnik spłaci należność na rzecz faktora lub w terminie płatności faktury.
Plusy i minusy:
- Najniższe koszty finansowania
- Brak natychmiastowego dostępu do środków
- Możliwość korzystania z innych usług faktora (np. zarządzanie należnościami)
- Mniejsza korzyść dla płynności finansowej
Wybór odpowiedniego rodzaju faktoringu powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb firmy, jej relacji z kontrahentami, sytuacji finansowej oraz strategii rozwoju. Najlepiej skonsultować się z doradcą finansowym lub przedstawicielem firmy faktoringowej, aby dobrać optymalny wariant usługi.
